Wereldwijd wonen: het Rietveld Schröderhuis

Op regelmatige basis schrijft Bloem en Lemstra Architecten een artikel over een woning of een woonvorm. Soms dichtbij huis, soms ver weg, maar altijd gebaseerd op eigen bevindingen.

Sober en/of vernuftig kunststuk?

Wij zijn met het bureau op excursie gegaan, ditmaal dichtbij huis, naar een woonhuis uit de boeken, het Rietveld Schröderhuis. Geen van ons heeft deze woning al eerder bezocht en des te nieuwsgieriger zijn we.

Als we aan komen rijden, is het een verrassing om het huis in een ‘gewone woonstraat’ te ontdekken. Het huis staat krachtig op de kop van zijn woonblok, maar valt pas op als je er vlak voor staat. Op dat moment steekt de woning wel extra af met zijn witte stucwerk en kleuraccenten tegen de bakstenen woningen. Het huis is ontworpen voor mevrouw Schröder, die als weduwe haar eigen ideeën had over wonen. Ze wilde sober leven en tegelijk de hoogte in met meer licht, lucht en ruimte. Ze heeft Rietveld gevraagd dit woonhuis voor haar te ontwerpen en het is in 1924 gebouwd.

Voor we het woonhuis binnengaan, hebben we een kleine ronde gemaakt om de buitenkant beter te bekijken. Vanaf onze studietijd hebben we veel gelezen over dit woonhuis en sindsdien nog veel meer afbeeldingen gezien. Het voelt dan ook bijzonder om eindelijk voor dit Hollands meesterstuk te staan en een beeld van de Stijl te ervaren met zijn zwart, grijs en witte vlakken met toegevoegde kleuraccenten in rood, geel en blauw. De woning heeft een fijne balans van vlakverdelingen en een prettig lijnenspel, waardoor je even stil blijft staan en kijken. Bij de ingang vallen de spreekbuis, het boodschappen uithang/krijtbord en de glazen brievenbus op. Kleine vernuftige details, zodat je kunt zien of er post is, contact kunt hebben vanaf de voordeur met degene op de eerste verdieping en een boodschap kunt achterlaten op een van de krijtborden. Het geheel komt over alsof er over elk klein detail is nagedacht en voelt erg vernieuwend voor die tijd.

Vanaf de voordeur wordt de woning als een museumstuk behandeld en krijgen we sloffen aan over onze schoenen, we betreden als het ware een kunststuk. Na binnenkomst vormt de hal een bijzonder element, het is het verbindingselement tussen de ruimten, met uitzondering van de ruimten voor de huishoudelijke hulp. De hal vormt ook de verbinding met de bovenverdieping en hier is te merken dat er nauwkeurig is nagedacht over de details van deze ruimte. Zo staat er een mooie houten bank met leren rugleuning uitnodigend klaar om je schoenen aan of uit te trekken.

De begane grond komt gedefinieerd over en heeft vrij duidelijk afgebakende ruimten. Deze woonlaag heeft ruimten om te kunnen werken en koken. Als je de keuken binnen gaat heerst er een prettige sfeer, het voelt als thuis. Dit gevoel ontstaat door het kleur- en materiaalgebruik (blauw, grijs, wit en zwart), de ruimtelijke simpele en strakke indeling en het gebruik van warme accenten met de houten meubels. De bijzonder vormgegeven radiator, die ook in de slaapkamer terug te vinden is, geeft de woning nog meer karakter en straalt een eigenzinnigheid uit.

Als we de trap naar boven nemen, komen we uit in een centraal gelegen hal, die in verbinding staat met de andere ruimten. De openheid van deze verdieping begint zich te tonen in de verschillende ruimten. Zo heeft elke ruimte veel licht en een opening naar buiten, met te openen ramen of een deur met een balkon. De bekendste opening is die op de hoek van de woonkamer, een andere bijzondere opening is die in het dak door middel van een glazen kubus. De ruimten op deze verdieping kunnen worden vergroot of verkleind naar de behoefte van dat moment, in die zin is het huis een flexibel meubel. Zo kunnen de ruimten één grote leefruimte vormen door het verschuiven van de wanden.

Het spel met de lijnen, vlakken, kleuren en verbindingen komt overal in het ontwerp terug; in de buitengevel, de positie van de opgehangen boekenkasten, de balustrade van de balkons tot en met het kunnen verschuiven van muurvlakken en de ontworpen meubels. Bloem en Lemstra Architecten probeert bij elke ontwerpopgave verder te kijken, verder dan de ruimtelijke indeling en vormgeving; we proberen ons in te leven in de manier van leven van de bewoner en hoe die elke ruimte zal gebruiken tot op het meubelniveau en de specifieke behoeften van de bewoner.
Het door ontwikkelen, inleven en detailleren is belangrijk tot op het kleinste niveau. Zo kunnen wij eindeloos puzzelen tot het perfecte detail of de perfecte gevelaansluiting gevonden is. Wij vermoeden dat Rietveld ook eindeloos kon studeren tot op het ‘kleinste perfecte detail’.

Opvallend is de prettig sfeer in de keuken, die voelt als thuis. De ruimte is strak en sfeervol door de strakke lijnen, gebruik van de kleuren blauw, wit en zwart en de warme houtaccenten van de losse meubels. Deze combi van strak en sfeervol is voor ons ook belangrijk. Bloem en Lemstra Architecten is continu op zoek naar materialen die goed bij elkaar passen en met het ontwerp een bepaalde strakheid uitstralen, tegelijkertijd geven we de ruimten sfeer door het toevoegen van warme accenten.

De hoogte, licht, lucht en ruimtelijkheid, die mevrouw Schröder graag wilde, is terug te vinden op de eerste verdieping, waar de ruimten grotendeels zelf zijn te bepalen door de verschuifbare wanden. Hier kunnen de begrenzingen van ruimten verdwijnen en ze in elkaar overvloeien. Bij Bloem en Lemstra Architecten zoeken wij ook de grenzen van begrenzingen op en creëren in elkaar overvloeiende ruimten waar dat mogelijk is. De openheid creëert licht, lucht, ruimte en een gevoel van luxe.

Stay tuned voor ons volgende avontuur, elke keer doen we nieuwe ontdekkingen en leren we op een andere manier kijken.

Share